خوراکی های نوروزی
در مقاله ها و پژوهش هایی که در این هفتاد و پنج ساله اخیر درباره نوروز نوشته شده ، افزون بر خوردنی های سفره هفت سین ، گاه از غذاهای ویژه شب پیش از نوروز ، و شب اول سال ، در خانواده های سنتی و شهرها و منطقه های مختلف یاد شده است. خوراکی هایی که با ویژگی های اقلیمی و نوع فراورده های هر منطقه هماهنگی داشت، و در عین حال بهترین و کمیاب ترین غذای منطقه بود؛ و همه قشرهای اجتماعی – فقیران نیز- می کوشند که در این روزها برای فراهم آوردن غذای بهتر ، گشاده دستی کنند و به گفته ابوریحان: « این عیدها، یکی از اسبابی است که تنگی روزی فقیران را به زندگی فراخ مبدل می سازد».
امروز سبزی پلو ماهی خوردن در شب نوروز و رشته پلو در روز نوروز رسم است، و شاید بتوان گفت که غذای خاص نوروز در این منطقه است.«پلو» در شهرهای مرکزی و کویری ایران( می توان گفت غیر از گیلان و مازندران در همه شهرهای ایران) تا چندی پیش غذای جشن ها، غذای مهمانی و نشانه رفاه و ثروتمندی بود و این «بهترین» غذا، خوراک خاص همه مردم-فقیر و غنی- در شب نوروز بود. نقل است: نیک مردی در صد و پنج سال پیش در استرک کاشان، ملکی را وقف می کند که از درآمد آن « همه ساله برنج ابتیاع نموده از آخر خمسه مسترقه به تمام اهالی استرک، وضیع و شریف، ذکور و اناث، صغیر و کبیر، بالسویه برساند» بی گمان به این نیست بوده، که در شب نوروز سفره هیچ کس بی «پلو» نباشد.
دید و بازدید نوروزی، یا عید دیدنی
از جمله آیین های نوروزی، دید و بازدید، یا «عید دیدنی» است. رسم است که روز نوروز، نخست به دیدن بزرگان فامیل ، طایفه و شخصیت های علمی و اجتماعی و منزلتی می روند. در بسیاری از این عید دیدنی ها، همه کسان خانواده شرکت دارند. و همراه با دست بوسی و روبوسی است، در روزهای نخست فروردین، که تعطیل رسمی است، و گاه تا سیزده فروردی (و می گویند تا آخر فروردین) بین خویشاوندان و دوستان و آَنایان دور و نزدیک، ادامه دارد.
رفت و آمد گروهی خانواده ها، در کوی و محله – بویژه در شهرهای کوچک- هنوز از میان نرفته شات. این دید و بازدیدها، تا پاسی از شب گذشته به ویژه برای کاسنیکه نمی توانند کار روزانه را تعطیل کنند، ادامه دارد.
گسترش شهرها، ازدیاد جمعیت ، پراکندگی خانواده های سنتی ، محدودیت های شغلی و نیز فرهنگ آپارتمان نشینی از عامل هایی است که دید و بازدید های نوروزی را کاهش داده و بر اثر این دشواری ها و محدودیت های زمانی بسیاری از خانواده هایی هم که به مسافرت نمی روند، برای دید و بازدید های نوروزی، از پیش زمانی را معین می کنند.
